بستن و بازگشایی نجف: عراق میان تحریم هوایی آمریکا، دلار نقدی و فشار تهران

چرا عراق، نزدیک‌ترین همسایه‌ی سیاسی تهران، در چند روز همه‌ی مسیرهای هوایی با ایران را بست و سپس از بازگشایی نجف سخن گفت؟ بغداد از یک سو با خطر تحریم ثانویه و وابستگی به نظام دلاری آمریکا روبه‌روست و از سوی دیگر با فشار سیاسی تهران و متحدانش در عراق، و اکنون در پی معافیتی محدود است که واشنگتن هنوز رسماً تأییدش نکرده است.

• از اول تا سوم مهر، هر چهار فرودگاه عراقیِ مقصد شرکت‌های ایرانی، یعنی بغداد، نجف، اربیل و سلیمانیه، پروازهای ایران را متوقف کردند و آخرین مسیر هوایی میان دو کشور بسته شد.
• سازوکار اصلی فشار، تهدید شرکت‌های خدمات زمینی، سوخت‌رسانی و فروش بلیت به محرومیت از نظام دلاری است، نه دستور مستقیم به دولت‌ها؛ همین سازوکار همسایگان نزدیک ایران را هم به همراهی واداشت.
• تصمیم بغداد با ازسرگیری ارسال دلار نقدی آمریکا به عراق هم‌زمان شده است و منابع عراقی این دو پرونده را به هم پیوند می‌دهند.
• پیام تهران دوگانه بوده است: محسن رضایی، محمد مخبر و شماری از نمایندگان مجلس فرودگاه‌های منطقه را تهدید کردند، اما دبیرخانه‌ی شورای عالی امنیت ملی مقابله‌به‌مثل نظامی را رسماً تکذیب کرد.
• خبر بازگشایی نجف ظرف ۲۴ ساعت تنها از منابع بی‌نام عراقی و خبرگزاری‌های ایران آمده و تا امروز هیچ بیانیه‌ی آمریکایی آن را تأیید نکرده است.
• برآوردها از عمق انزوای هوایی ایران بسیار متفاوت است؛ فارس از فعال ماندن حدود ۷۵ درصد مقاصد خبر می‌دهد، در حالی که وزیر خزانه‌داری آمریکا از توقف ۸۰ تا ۹۰ درصد پروازهای خارجی سخن گفته است.

متن کامل این تحلیل، با همه‌ی منابع، برای مشترکان aiwan در دسترس است.